Zoeken

Sluwe vos of slimme vos

Vos1

De vos behoort tot de familie van de hondachtigen. De meest voorkomende soort in België is de ‘gewone vos’ of ook de ‘rode vos’ genoemd. Een volwassen vos heeft een kop-romplengte van 60 tot 90 cm en een pluimstaart van 30 tot 50 cm en is hiermee één van de grootste vrij levende roofdieren. Kenmerkend is zijn prachtige roodbruine vacht in combinatie met een grijs-witte keel en buik. Zij leven in groepen van ongeveer van zes dieren, hoewel ze solitair jagen. Handig daarbij is dat zij zeer snel kunnen lopen: tot 60 km/u!

Een burcht, een domein… en prinsessen

De mannetjes (rekel) worden door de vrouwtjes (moervos) uit de groep verjaagd zodra ze volwassen zijn. In een territorium leeft gewoonlijk één mannetje met één of enkele vrouwtjes. Het territorium kan meerdere km² groot zijn en wordt afgebakend door urine en uitwerpselen. Daarbinnen dulden zij geen soortgenoten. Het aantal vossen(families) per oppervlak wordt daardoor beperkt. Vossenplagen zijn dus in principe onmogelijk. Vossen leven in een hol of een burcht, d.w.z. een groot hol met meerdere ingangen. Zij zijn meestal monogaam. Een worp telt gemiddeld vijf jongen. Na tien maanden zijn zij geslachtsrijp. Een vos kan tien jaar oud worden maar de werkelijke levensverwachting ligt slechts rond de helft daarvan. Belangrijkste oorzaak daarvan zijn de jacht, het verkeer en ziektes.

Hondsdolheid en lintwormen?

De meest voorkomende ziektes zijn schurft, hondsdolheid en vossenlintworm. Maar deze problemen krijgen soms meer aandacht dan ze verdienen. In het geval van vossenlintworm (potentieel dodelijk voor de mens) gaat het om een lintworm die de vos binnenkrijgt door besmette knaagdieren te eten. De kans op besmetting voor de mens is bijzonder klein als men tenminste een minimum aan hygiëne respecteert. Hetzelfde geldt mutatis mutandis voor uw huisdieren. En wat hondsdolheid betreft: door orale vaccinatie van vossen, in Wallonië en in onze buurlanden, is België sinds 2001 volledig vrij van hondsdolheid. In Vlaanderen
is hondsdolheid bij vossen overigens nooit een probleem geweest (met uitzondering van Voeren).

Over vossen en vossenstreken

Soms wordt een vos ‘opportunistisch’ genoemd. Deze pejoratieve connotatie is echter onterecht. Het zijn integendeel flexibele omnivoren en dus in staat om hun dieet aan te passen aan wisselende omstandigheden. Hij heeft dagelijks een halve kilo voedsel nodig. Daarbij doodt hij soms meer dieren dan nodig is om zijn buikje rond te eten. Vossen zijn na een lange periode van bijna afwezigheid in Vlaanderen helemaal terug van weggeweest. Parallel hiermee zijn de klachten over pluimveeroven toegenomen. Vlaanderen is sterk versnipperd en dichtbevolkt. Door hun groot aanpassingsvermogen en de relatief grote oppervlakte van hun territoria, laten vossen zich regelmatig opmerken in de buurt van de mens. Een vos kiest graag voor de minste inspanning. Wie niet? Slecht afgesloten  kippenhokken en konijnenrennen zijn daarom geliefkoosde plekjes voor een feestmaal. Vossen zijn immers erg behendig. Gelukkig kan een goed beveiligd hok een slachtpartij voorkomen. Wees dus slimmer dan de vos en bescherm jouw kippen, eenden of konijnen. Vossen zijn overwegend nachtdieren. Je kleinvee ’s nachts huisvesten in een nachthok met een vaste bodem kan de meeste schade voorkomen. Tegenwoordig bestaan er deurtjes die automatisch sluiten
wanneer het donker wordt. Vermijd ook rondslingerend afval door stevige afvalcontainers te plaatsen. Als je deze maatregelen uitvoert, voldoet jouw nachthok of ren aan de minimale vereisten van de Code goede praktijk zoals vastgelegd bij ministerieel besluit.

Mooi… En nuttig!

Vos2Dat vossen prachtige dieren zijn, is natuurlijk subjectief. Maar dat ze nuttig zijn niet. Vossen zijn vooral in het schemerdonker en ’s nachts actief. Zij eten veel kleine zoogdieren zoals ratten, muizen en konijnen. En laat het nu net die soorten zijn die schade kunnen toebrengen aan landbouwgewassen. De vos is dus een partner in het beperken van landbouwschade. Daarnaast ruimt hij ook heel wat zieke dieren en kadavers op en helpt hij actief onze biodiversiteit. Vossen komen immers in verschillende gebieden voor, kunnen grote afstanden afleggen en eten ongeveer alles, dus ook planten. Daarom werd in 2009 een studie gedaan naar de zaadinhoud van vossenkeutels. Het soorten spectrum dat in de vossenkeutels aanwezig blijkt, is bijzonder divers en weerspiegelt het uitgebreide dieet. Het is echter nog niet duidelijk of de zaadjes ook hun kiemkracht behouden na de passage door maag en darm. 

Vossenjacht

In Vlaanderen mag de vos tijdens het jachtseizoen (van 15 oktober tot en met 28 februari) onder strikte voorwaarden worden bejaagd. De jacht mag alleen worden beoefend met vuurwapens en roofvogels. Vossenjacht is evenwel verboden tussen zonsondergang en –opgang en mag niet aan een vossenburcht. Het gebruik van gif, stroppen en klemmen is eveneens niet toegelaten. In bepaalde gevallen is een bijzondere bejaging mogelijk buiten het jachtseizoen. Neem hiervoor contact op met het Agentschap voor Natuur & Bos (ANB)(ANB)

Meer weten?

Zie op het portaal van Natuurpunt.be in publicatiedatabank.